बजार खुल्दा २९२१ विन्दु आसपाससम्म पुगेको नेप्से अन्तिम प्रहरमा किन घट्यो ?

काठमाडौं : बजार खुल्ने बित्तिकै बेस्सरी बढेको अन्तिम प्रहरमा भने घटेको छ । बजार बढ्न थालेपछि ट्रेडरहरुले धमाधम नाफा बुक गर्न सुरु गरेपछि नेप्सेले दबाबको सामना गर्नुपरेको हो । मंगलबार नेप्से सूचक १६.३० अंकले घटेको छ । यस गिरावटसँगै सूचक २८३५.५८ विन्दुमा अडिएको छ । ६ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ भन्दा बढीको सेयर कारोबार भएको छ । सरकारले स्थानीय तहको निर्वाचन घोषणा गरेपछि सेयर बजारका लगानीकर्ता पनि उत्साहित भइरहेका छन् ।

सोही उत्साहस्वरुपः बजार खुलेपछि नेप्से सूचक आकर्षक हिसाबले वृद्धि हुँदै २९२१ विन्दु आसपाससम्म पुगेको थियो । तर, यसरी बढेको बजारमा ट्रेडरहरु हावी भएपछि पुनः सूचक दबाबमा परेको हो । तथापि, केही करेक्सनहरुका बाबजुत बजार फेरि माथि लाग्ने अपेक्षा लगानीकर्ताहरुले लिएका छन् । निर्वाचनका कारण बजारमा पैसा आउने र तरलता सहज हुने धेरैको विश्वास रहेको छ ।

विगतका प्रवृत्तिहरु अध्ययन गर्दा भने निर्वाचनमा बजार बढेको र नबढेको दुवै उदाहरण छन् । तथापि, अहिले बजार बुल रनमै रहेकाले नेप्सेले अग्रगति समाउने लगानीकर्ताहरुको भनाई रहेको छ । बजार सधैं एउटै सीधा र सरल रेखामा मात्र हिँड्दैन । तलमाथि हुँदै अघि बढ्ने यसको विशेषता हुन्छ । यो विषयलाई आम लगानीकर्ताले पनि मनन् गर्नुपर्ने हुन्छ । चुनावका कारण पनि तरलता थप सहज हुने अनुमान गर्न सकिन्छ ।

किन भने दलहरु र उम्मेदवारहरले पर्याप्त खर्च गर्ने भएकाले बजारमा तरलता वृद्धि हुनेछ । यसले सेयर बजारमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्लेषकहरु बताउँछन् । बजार घट्दा होस् वा बढ्दा, लगानीकर्ताले कम्पनीहरुले सार्वजनिक गरेका वित्तीय विवरणहरु, सम्बद्ध कम्पनीको व्यवस्थापन र सञ्चालकहरुका बारेमा पनि अध्ययन गर्नुपर्छ ।

यस्तै, सम्बद्ध क्षेत्रमा व्यवसायको अवसर र प्रतिस्पर्धा, कम्पनीहरुको चुक्ता पुँजी कति छ ? नियमनको अवस्था कस्तो छ ? भन्ने विषयतर्फ पनि अध्ययन गर्न अनुभवीहरुले सुझाव दिने गरेका छन् । लगानीकर्ताले कुन उद्देश्यले सेयर किन्ने हो ? आफू इन्भेष्टर र कि ट्रेडर भन्नेसमेत ध्यान दिंदै सोही अनुसार रणनीतिहरु तय गर्नुपर्ने हुन्छ । सबल वित्तीय सूचक भएका कम्पनीहरुमा सकेसम्म दीर्घकालीन हिसाबले लगानी गर्न सके लाभ लिन सकिने अनुभवीहरु बताउँछन् ।

यसैगरी, लगानी गरिने क्षेत्र तथा समूहहरुको तुलनात्मक अध्ययन, इन्डस्ट्री ग्रोथ रेट लगायतका सूचकहरुमा पनि लगानीकर्ताले अध्ययन गर्नुपर्ने हुन्छ । ब्लुचीप कम्पनी छान्ने कि ग्रोथ ओरियन्टेड कम्पनी छनोट गर्ने भन्नेमा पनि योजना बनाउन विश्लेषकहरुले सुझाव दिने गरेका छन् ।

यसैगरी, उक्त कम्पनीको करिब ५ वा त्यो सम्भव नभए ३ वर्षको वित्तीय विवरण, नाफा, रिजर्भ, खुद ब्याज आम्दानी, वितरणयोग्य नाफा, इपीएस, पीइ रेसियो, नेटवर्थ लगायतका महत्वपूर्ण सूचकहरु पनि ख्याल गर्न सके लगानीसम्बन्धी निर्णय लिन सजिलो हुनेछ ।

यस दिन ३५ करोड ८५ लाख रुपैयाँभन्दा बढीसहित खरिदबिक्री रकममा अरुण भ्याली हाइड्रोपावर अग्रस्थानमा रहेको छ । यसैगरी, दोस्रो र तेस्रो स्थानमा क्रमशः अपि पावर र निफ्रा परेका छन् । २३० कम्पनीको १ करोड २० लाखभन्दा बढी कित्ता सेयर कारोबार भएको छ । १३ मध्ये ५ समूहका सूचक हरिया बनेका छन् ।